گمان مبر که به پايان رسيد کار مغان ........ هزار باده? ناخورده در رگ تاک است

امروز : چهارشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۷ساعت : ۰۳:۴۴:۱۶
آخرین خبرها
خانه / مقاله ها / روزنامه همدلی / سرپوش نمایشگاه بروضعیت کتابخوانی

سرپوش نمایشگاه بروضعیت کتابخوانی

آنچه می خوانید متن سرمقاله  روزنامه همدلی به قلم ولی الله شجاع پوریان است که مورخ ۲۱ اردیبهشت ۹۵ به چاپ رسیده است.  

بیست و نهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از هفته گذشته کار خود را آغاز کرد تا بار دیگر بحث و بررسی درباره دستاوردها و محاسن و معایب برگزاری این نمایشگاه روی میز صاحب‌نظران و موافقان و مخالفان قرار گیرد. از ابتدای برگزاری نمایشگاه کتاب تاکنون، برگزاری هر دوره از نمایشگاه به عنوان دستاورد و عملکرد افتخارآمیز مسئولان به شمار می‌آمده که باعث شده افتتاحیه و اختتامیه نمایشگاه کتاب اغلب با حضور یکی از روسای سه قوه انجام شود که به نوعی نشان‌دهنده تمایل مسئولان در سطوح بالا برای تداوم کار نمایشگاه کتاب است.

فلسفه ایجاد نمایشگاه کتاب به عنوان بزرگترین جشنواره و رویداد فرهنگی سالانه، ترویج کتابخوانی، افزایش سرانه مطالعه در کشور، تسهیل دسترسی مخاطبان به کتب و حمایت از ناشران اعلام می‌شود. اکنون پرسش اینجاست که بعد از ۲۹دوره برگزاری نمایشگاه کتاب این اهداف تا چه اندازه محقق شده است؟ آیا از سال ۱۳۶۶ که برای اولین بار این نمایشگاه تاسیس شد تاکنون شاهد رشد و تقویت فرهنگ کتاب و کتابخوانی در جامعه متاثر از برگزاری نمایشگاه کتاب بوده‌ایم؟ آیا منحنی تیراژ کتاب‌ها و موقعیت ناشران در طول این سال‌ها به سمت صعود بوده است؟ پاسخ به این قبیل سوالات و پایش آنچه در نمایشگاه کتاب می‌گذرد و تاثیرات کوتاه و بلندمدت آن بر موضوع کتاب و کتابفروشی‌ها می‌تواند مسئولان را در اتخاذ تصمیمی درست و واقع‌بینانه‌تر در خصوص چگونگی برگزاری نمایشگاه کتاب کمک کند.

به نظر می‌رسد نمایشگاه کتاب در سال‌های اخیر نقش سرپوش‌نهادن به ضعف موضوع کتاب و کتابخوانی در کشور را بازی کرده و فارغ از نتایج و دستاوردهای واقعی به نوعی مانور فرهنگی با برد رسانه‌ای و تبلیغاتی قوی و موثر مورد اقبال دولت‌های مختلف قرار گرفته و تاثیری منطقی بر افزایش اقبال مردم به کتابخوانی نداشته است.

اینکه در یک بازه زمانی ۱۰‌روزه خیل عظیم ستایشگران کتاب به سمت نمایشگاه روانه می‌شوند می‌تواند در نگاه اول خوشایند باشد، اما باید پرسید این سیل عظیم در روزهای بعد از نمایشگاه کتاب کجا می‌روند و چرا کتابفروشی‌ها و فروشگاه‌های کتاب در بقیه ایام سال از نظر تعدد و سودآوری تجاری وضعیت مناسبی ندارند؟ آیا برگزاری نمایشگاه کتاب با شکل حاضر باعث نمی‌شود که بخش زیادی از جامعه به جای ارتباط و تعامل مستمر با کتابفروشی‌ها، ترجیح دهد با یک روز حضور در نمایشگاه، به نیازهای اساسی و مهم خود پاسخ دهد و فرصت رونق بازار کتاب در طول ایام سال گرفته شود و پیامدهای منفی بر اقتصاد نشر و ناشران داشته باشد. برگزاری نمایشگاه کتاب با شکل فعلی شاید در دهه گذشته با این توجیه که مخاطبان می‌توانستند به کتاب‌های نادر و کمیاب دسترسی پیدا کنند، پذیرفتنی بود، اما این‌روزها که خدمات الکترونیک و فروشگاه‌های اینترنتی و تلفنی دسترسی به هر کتابی را تسهیل کرده‌اند، نمی‌تواند دستاوردی دایمی برای اهالی واقعی کتاب به جز تخفیف در خرید داشته باشد. جامعه نه با مانور فرهنگی و دوره زمانی ۱۰‌روزه با هیاهوی رسانه‌ای بلکه با ممارست و تعامل دایمی و مداوم همه آحاد جامعه با بازار کتاب، کتابخوان می‌شود. اگر قرار بود ما با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب و تعویض مکان برگزاری و نحوه مدیریت آن به جامعه‌ای کتابخوان تبدیل شویم، باید بعد از نزدیک به سه دهه برگزاری نمایشگاه به نتیجه مطلوبی می‌رسیدیم، اما واقعیت این است که جامعه امروز ما با استانداردهای معمول جوامع کتابخوانی و سرانه جهانی مطالعه فاصله معناداری دارد. از این‌رو چه نیکوست به جای اصرار بر برگزاری نمایشگاه، به سمت حمایت‌های مالی و معنوی از ناشران، اعطای یارانه و تسهیلات مناسب به چاپخانه‌ها و کاغذ، حمایت از صنف کتابفروشان و تسهیل دسترسی دایمی جامعه به‌ویژه در مناطق محروم به کتاب حرکت کنیم و چاره‌ای اساسی برای اقتصاد ورشکسته نشر و افت شدید کتابخوانی و مطالعه پیدا کنیم.

درباره‌ی سردبیر

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

رفتن به بالا